Jak rozpoznać odmrożenia i jak pomóc zanim nadejdzie pomoc medyczna

Na chodnikach i przystankach zimowy wiatr potrafi wyrządzić szkody szybciej niż myślimy. W Mińsku Mazowieckim lekarze z lokalnego SPZOZ przypominają, jakie objawy powinny zaniepokoić i jak działać, żeby nie pogorszyć stanu poszkodowanego. Krótkie, przemyślane czynności wykonane na miejscu często decydują o końcowym efekcie leczenia.

• Zimno, wiatr i wilgoć - skąd się biorą odmrożenia i które części ciała są najbardziej narażone
• Jak postępować na miejscu - proste kroki według SPZOZ
• Gdy objawy się nasilają - gdzie szukać pomocy w Mińsku Mazowieckim

Zimno, wiatr i wilgoć - skąd się biorą odmrożenia i które części ciała są najbardziej narażone

Odmrożenie to uszkodzenie skóry i tkanek podskórnych na skutek niskiej temperatury. Nie musi to być „ekstremalny mróz” - do problemu wystarczy przebywanie w temperaturze poniżej 0°C, silny wiatr, wilgotne ubranie czy długie unieruchomienie. Ryzyko rośnie u osób starszych oraz u chorych na cukrzycę i miażdżycę. Bezpośredni kontakt skóry z lodem lub mokrym materiałem również przyspiesza uszkodzenie.

Najczęściej dotknięte miejsca to:

• policzki
• uszy
• nos
• palce dłoni
• palce stóp

Odmrożenia dzieli się na cztery stopnie. Krótko:

• I stopień – powierzchowne zmiany, blednięcie lub zaczerwienienie, drętwienie, mrowienie, pieczenie; możliwy lekki obrzęk,
• II stopień – głębsze uszkodzenie skóry, woskowobiały wygląd, pęcherze wypełnione płynem (czasem z krwią) - wymagana konsultacja lekarska,
• III stopień – sinienie, sucha, twarda martwica tkanek - niezbędna interwencja medyczna,
• IV stopień – martwica sięgająca głęboko; grozi utratą części ciała - konieczne natychmiastowe wezwanie pomocy.

Przy pierwszych objawach warto działać szybko, ale rozważnie. Nie wszystko, co wydaje się „natychmiastową pomocą”, daje efekt – a niektóre reakcje szkodzą.

Jak postępować na miejscu - proste kroki według SPZOZ

Personel SPZOZ zaleca najpierw zadbać o ogólne ogrzanie organizmu, a dopiero potem lokalne działania przy odmrożeniach. Najważniejsze wskazówki:

• przenieś poszkodowanego do ciepłego miejsca, zdejmij mokre ubranie i buty oraz zdejmij biżuterię,
• ogrzewaj stopniowo: delikatnie przykładaj ciepły ręcznik lub zanurzaj dłonie i stopy w wodzie o temperaturze stopniowo zwiększanej do około 36°C,
• przy odmrożonym nosie i policzkach stosuj czyste, lekko ogrzane opatrunki z gazy,
• oddzielaj odmrożone palce jałową gazą, by nie dopuścić do ich wzajemnego przylegania,
• gdy pojawią się pęcherze – ich nie przebijaj; zabezpiecz luźnym, jałowym opatrunkiem,
• napoje i posiłki rozgrzewające pomagają, ale unikaj alkoholu.

Czego absolutnie nie robić:

• nie pocierać miejsc odmrożonych śniegiem ani energicznie rękawicami czy kocem,
• nie polewać odmrożonych części ciała zimną ani bardzo gorącą wodą,
• nie próbować ogrzewać się ogniem czy alkoholem,
• nie przebijać pęcherzy,
• nie ignorować objawów hipotermii.

Przy podejrzeniu zaawansowanego odmrożenia lub pogorszenia ogólnego stanu natychmiast wezwij pomoc medyczną. Najpierw zabezpiecz życie i funkcje życiowe – potem skórę.

Warto zapamiętać to proste, ale ważne przypomnienie: najpierw ratuje się człowieka, potem skórę.

Poza natychmiastową pomocą, mieszkańcy powinni pamiętać o profilaktyce: ubierać się warstwowo, chronić odsłonięte części twarzy podczas wiatru, pilnować osób starszych i chorych oraz zabierać na spacer telefon i środki izolujące przed wilgocią.

Gdy objawy się nasilają - gdzie szukać pomocy w Mińsku Mazowieckim

Jeżeli po wstępnym ogrzewaniu pojawia się nasilony ból, obrzęk, pęcherze, przebarwienia (sinienie, ciemnienie) lub objawy ogólne takie jak dreszcze, dezorientacja czy ospałość, konieczna jest konsultacja lekarska. W takich przypadkach pomocna będzie placówka medyczna - zgłoszenie się do lokalnego oddziału lub wezwanie pogotowia.

Osoby opiekujące się dziećmi i seniorami powinny zwrócić szczególną uwagę na szybkość reakcji – im wcześniej udzielona pomoc, tym większe szanse na ograniczenie uszkodzeń tkanek. SPZOZ przypomina, że przy III i IV stopniu odmrożeń opóźnienie terapii może doprowadzić do utraty tkanek.

Jeżeli masz wątpliwości co do stanu poszkodowanego - lepiej skonsultować się z lekarzem niż odwlekać decyzję.

na podstawie: Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Mińsku Mazowieckim.